Rust

“Rust een tijdje uit.”, zegt Jezus in het Markusevangelie (Markus 6:31) tegen zijn volgelingen als ze na een bijzondere opdracht moe terugkeren naar Jezus. Jezus had hen opgedragen om rond te trekken, de mensen op te roepen om tot inkeer te komen, om onreine geesten te verdrijven, zieken te zalven met olie en hen te genezen. Jezus luistert aandachtig naar hun verhalen. Daarna nodigt hij hen uit om op een stille plek even apart te gaan zitten en aan de drukte te ontsnappen, want “het was een voortdurend komen en gaan van mensen, zodat ze zelfs niet de kans kregen om te eten.”

Er kunnen in ons leven heel veel belangrijke dingen zijn die onze aandacht vragen. Soms kun je je bijna schuldig voelen als je gewoon even tijd voor jezelf probeert te nemen. Geen nieuwe opdracht, maar rust. Jezus weet dat ze even stilte en rust nodig hebben. Veel mensen kwamen op Jezus af om hem te horen preken, om hem vragen te stellen of om zijn wonderen te zien. Toch nam Jezus zelf regelmatig rust. Hij nam tijd om alleen te zijn of om op een stille plek te bidden. Rust is in de Bijbel niet zomaar nietsdoen, maar het is een manier om stil te worden, afstand te nemen van de hectiek van het leven, waarin vaak de drukte regeert, en op adem te komen in de aanwezigheid van God.

Niet alsmaar doorgaan

Maar, hoe kunnen ze nu stoppen? Er is toch nog zoveel te doen. Er zijn zoveel mensen in nood. Hoeveel extra mensen hadden ze wel niet kunnen helpen als ze aan het werk gebleven waren. “Rust een tijdje uit.” Het is alsof Jezus wil zeggen: Je kunt altijd wel ergens druk mee zijn, op je werk of met vrijwilligerswerk b.v. in de kerk, als mantelzorger binnen de familie of voor buren …, overal is behoefte aan jouw tijd en aandacht. Maar je kunt niet altijd alsmaar doorgaan. Soms is het nodig om even ‘nee’ te zeggen of tenminste ‘later’. Omdat we ook aan onszelf mogen denken. Omdat Jezus ons de rust gunt die we nodig hebben.

“Beter één hand gevuld met rust, dan beide handen vol gezwoeg en najagen van wind.” (Prediker 4:6) Of zoals de Bijbel in Gewone Taal dit vers vertaalt: “Een beetje rust is beter dan al dat harde werken waarmee je niets bereikt.” Voor velen is vooral de zomer hét moment om tot de welverdiende rust te komen, om even afstand te nemen van onze taken, om te ontspannen en bij te tanken. Maar dat is lang niet altijd eenvoudig. Taken kunnen je volledig opslokken, verantwoordelijkheden kunnen zich opstapelen. In onze huidige samenleving kan de constante stroom van prikkels en verplichtingen ons volledig in beslag nemen. We leven in een tijd waarin we worden opgejaagd door van alles wat we moeten. Velen kijken reikhalzend uit naar de vakantietijd als periode van rust, ook bedoeld om de batterij weer op te laden om daarna weer met volle inzet te kunnen werken.

Of we rust, het vrij zijn van verplichtingen en verwachtingen, als revitaliserend, recreërend ervaren, hangt veel ervan af hoe we tegen rust aankijken. Veel mensen ontdekken dat hun ‘mentale accu’ niet meer zo goed oplaadt. Het plezier hebben in het werk kan eronder lijden dat alles, zelfs de periodes van vrij zijn en lekker even niets (hoeven) doen’, in dienst van het werk staat. Van verkeerde rust laadt de ‘mentale accu’ vaak niet goed op. Als de rust die we zoeken door weg te gaan, door weg te vluchten van het (drukke) leven, iets positiefs is, stelt Paul van Tongeren, voormalig Denker des Vaderlands, dan wordt de ‘onrust’ van het werk zijn negatieve tegenpool; rust versus onrust, ‘even weg zijn’ versus ‘werk’.

Oprechte aandacht

Wat zijn de gevolgen als we het denken over arbeid en rust proberen om te draaien? De Griekse filosoof Aristoteles zegt: “Wij werken om rust te kunnen hebben”. Rust is in de klassieke opvatting het fundament van het bestaan. Tijdens die periodes van rust krijgen we de gelegenheid ons te ontwikkelen. Deze rust kunnen we ook vinden door aandachtig aanwezig te zijn bij alles wat we doen, door oprechte aandacht voor de partner, familieleden en vrienden. Is er iets waar u altijd al een keer (meer) aandacht aan had willen besteden, maar nooit tijd voor hebt gehad of genomen?

We kunnen ook af en toe even afstand nemen van de drukte van ons bestaan en bewust rust en stilte opzoeken om aandachtig aanwezig te zijn in de aandachtige aanwezigheid van God. Dan ben ik niet langer verstrooid door alles wat zich aandient in mijn leven, niet langer bezig met van alles en nog wat, zelfs niet met woorden en gedachten. Enkel aanwezig in het hier en nu, aandachtig, verstild, verwonderd over Gods vriendelijke aanwezigheid.